بهترین زمان کاشت نهال ریشه لخت با بیشترین درصد گیرایی

کاشت نهال ریشه لخت یکی از روش‌های اقتصادی و رایج برای احداث باغ‌های میوه است. این نوع نهال بدون خاک و گلدان عرضه می‌شود و ریشه‌های آن مستقیماً در معرض محیط قرار دارند؛ به همین دلیل زمان کاشت نهال ریشه لخت و نحوه نگهداری آن از زمان تحویل تا قرار گرفتن در خاک، اهمیت بسیار زیادی دارد.

یکی از مهم‌ترین سؤالات باغداران این است که بهترین زمان کاشت نهال ریشه لخت چه موقع است و چگونه می‌توان گیرایی نهال را به حداکثر رساند؟

به طور کلی، بهترین زمان کاشت نهال ریشه لخت زمانی است که نهال در دوره خواب زمستانی قرار داشته باشد، زمین قابل کشت باشد و هنوز جوانه‌ها وارد مرحله رشد فعال نشده باشند. منابع تخصصی نیز زمستان و اوایل بهار، در دوره خواب نهال، را زمان مناسب کاشت نهال‌های ریشه لخت معرفی می‌کنند.

البته باید توجه داشت که عبارت گیرایی صد درصد نهال ریشه لخت از نظر علمی قابل تضمین نیست؛ زیرا عواملی مانند سلامت نهال، کیفیت ریشه، زمان کاشت، رطوبت خاک، دمای منطقه، کیفیت خاک و مراقبت‌های بعد از کاشت نیز بر زنده‌مانی نهال تأثیر دارند.

بهترین زمان کاشت نهال ریشه لخت چه فصلی است؟

بهترین زمان برای کاشت نهال ریشه لخت معمولاً دوره خواب درخت است؛ یعنی زمانی که برگ‌ها ریخته‌اند و نهال هنوز وارد رشد بهاره نشده است.در بسیاری از مناطق، اواخر پاییز تا زمستان و سپس اواخر زمستان و اوایل بهار می‌تواند بازه مناسبی باشد. با این حال، زمان دقیق باید با اقلیم منطقه هماهنگ شود.در مناطق سردسیر، ممکن است سرمای شدید و یخ‌زدگی زمین امکان کاشت در زمستان را محدود کند. در چنین شرایطی بهتر است کاشت به زمانی منتقل شود که زمین از حالت یخ‌زدگی خارج شده و امکان آماده‌سازی صحیح چاله وجود داشته باشد.

از طرف دیگر، در مناطق گرم‌تر، نباید آن‌قدر کاشت را به اواخر فصل موکول کرد که نهال از خواب خارج شده و جوانه‌ها شروع به باز شدن کنند.

اصل مهم این است:

نهال ریشه لخت را در زمان خواب و قبل از شروع رشد جدید بکارید.

منابع دانشگاهی نیز توصیه می‌کنند نهال‌های ریشه لخت پیش از باز شدن جوانه‌ها و شروع رشد بهاره در زمین کاشته شوند.

چرا زمستان بهترین زمان کاشت نهال ریشه لخت است؟

در فصل زمستان، بسیاری از درختان میوه در مرحله خواب قرار دارند. در این زمان، فعالیت قسمت هوایی درخت بسیار کاهش پیدا کرده و نهال انرژی کمتری را صرف رشد برگ و شاخه می‌کند.

کاشت در این دوره به ریشه فرصت می‌دهد تا پیش از شروع رشد شدید اندام هوایی، خود را با خاک جدید سازگار کند.در واقع یکی از مزیت‌های مهم کاشت زمستانه این است که با گرم شدن هوا، ریشه‌های نهال می‌توانند در خاک مستقر شوند و سپس رشد بهاره آغاز شود. منابع دانشگاهی نیز اشاره می‌کنند که کاشت در زمستان یا اوایل بهار می‌تواند به استقرار ریشه پیش از شروع رشد شدید قسمت هوایی کمک کند.

به همین دلیل، کاشت نهال ریشه لخت در زمستان در بسیاری از باغ‌ها نسبت به انتقال نهال در زمان رشد فعال، شرایط مناسب‌تری ایجاد می‌کند.

آیا کاشت نهال ریشه لخت در پاییز امکان‌پذیر است؟

در برخی مناطق، بله.درخت وارد خواب شده باشد، برگ‌های خود را از دست داده باشد و زمین همچنان قابل کشت باشد، کاشت پاییزه می‌تواند امکان‌پذیر باشد.اما در مناطقی که احتمال یخبندان شدید، سرمای طولانی یا یخ‌زدگی خاک زیاد است، زمان کاشت باید با احتیاط انتخاب شود.در چنین مناطقی، کاشت در اواخر زمستان یا اوایل بهار، پیش از باز شدن جوانه‌ها می‌تواند گزینه مناسب‌تری باشد.بنابراین نمی‌توان یک تاریخ ثابت برای تمام ایران تعیین کرد. شرایط اقلیمی منطقه، نوع نهال و زمان خروج از خواب باید در نظر گرفته شود.

بهترین ماه برای کاشت نهال ریشه لخت

این سؤال پاسخ یکسانی برای تمام مناطق ندارد.به طور کلی، در مناطق معتدل، بازه خواب زمستانی می‌تواند فرصت مناسبی برای کاشت باشد.در مناطق سردسیر، بهتر است کاشت زمانی انجام شود که:

-         زمین یخ‌زده نباشد.

-         امکان حفر چاله وجود داشته باشد.

-         خاک بیش از حد خیس و گل‌آلود نباشد.

-         نهال هنوز در خواب باشد.

-         جوانه‌ها شروع به باز شدن نکرده باشند.

در مناطق گرم‌تر نیز بهتر است کاشت پیش از شروع گرمای شدید و رشد بهاره انجام شود.

پس به جای حفظ کردن یک تاریخ مشخص، این اصل را به خاطر بسپارید:

بهترین زمان کاشت نهال ریشه لخت = دوره خواب + خاک قابل کار + قبل از شروع رشد بهاره.

مهم‌ترین عامل برای گیرایی نهال ریشه لخت چیست؟

اگر هدف شما رسیدن به بالاترین درصد گیرایی است، باید بیش از هر چیز از خشک شدن ریشه‌ها جلوگیری کنید.ریشه نهال ریشه لخت برخلاف نهال گلدانی، توده خاک اطراف خود را ندارد و مستقیماً در معرض هوا قرار می‌گیرد.هر دو نوع نهال می‌توانند مزایا و کاربردهای خود را داشته باشند.نهال ریشه لخت معمولاً سبک‌تر است، حمل‌ونقل ساده‌تری دارد و در دوره خواب عرضه می‌شود. همچنین در زمان خرید می‌توان سیستم ریشه را به شکل مستقیم بررسی کرد.از طرف دیگر، حساسیت ریشه لخت به خشک شدن بیشتر است و باید در زمان مناسب کاشته شود.نهال گلدانی به دلیل داشتن توده خاک اطراف ریشه، محدودیت زمانی متفاوتی برای انتقال دارد؛ اما معمولاً هزینه تولید و حمل آن بیشتر است.

در نتیجه، انتخاب بین نهال ریشه لخت و نهال گلدانی باید بر اساس نوع درخت، زمان کاشت، شرایط منطقه و هدف باغدار انجام شود.

چک ‌لیست کاشت نهال ریشه لخت با بیشترین شانس گیرایی

قبل از کاشت این موارد را بررسی کنید:

☑ نهال سالم و اصیل باشد.

☑ ریشه‌ها خشک نشده باشند.

☑ نهال در دوره خواب باشد.

☑ جوانه‌ها هنوز وارد رشد فعال نشده باشند.

☑ زمین یخ‌زده نباشد.

☑ خاک زهکشی مناسبی داشته باشد.

☑ چاله به اندازه مناسب آماده شده باشد.

☑ ریشه‌ها داخل چاله خم و پیچیده نشوند.

☑ ریشه‌های آسیب‌دیده اصلاح شوند.

☑ بعد از کاشت آبیاری انجام شود.

☑ نهال در روزهای ابتدایی تحت مراقبت قرار گیرد.

☑ از مصرف بی‌دلیل کود داخل چاله خودداری شود.

جمع‌بندی؛ بهترین زمان کاشت نهال ریشه لخت

اگر بخواهیم در یک جمله پاسخ دهیم:

بهترین زمان کاشت نهال ریشه لخت، دوره خواب درخت در زمستان یا اوایل بهار و قبل از شروع جوانه‌زنی و رشد جدید است.در مناطق سردسیر، باید منتظر ماند تا زمین از حالت یخ‌زدگی خارج شود و امکان کاشت صحیح فراهم شود. در مناطق گرم‌تر نیز بهتر است کاشت قبل از شروع رشد فعال و گرمای شدید انجام شود.اما برای رسیدن به بالاترین میزان گیرایی، تنها انتخاب زمان مناسب کافی نیست. خشک نشدن ریشه، سلامت نهال، آماده بودن خاک، کاشت صحیح، عمق مناسب کاشت و آبیاری پس از کاشت اهمیت بسیار زیادی دارند.پس به جای عبارت «گیرایی صد درصد»، هدف درست این است که با انتخاب نهال ریشه لخت سالم و استاندارد و رعایت اصول کاشت، احتمال استقرار موفق نهال را تا حد ممکن افزایش دهیم.

بهترین زمان کاشت نهال ریشه لخت، دوره خواب درخت در زمستان یا اوایل بهار و قبل از شروع جوانه‌زنی و رشد جدید است